Bitcoin chính thức đạt mức đỉnh mới $122K cách đây vài hôm, nhưng ngoài Bitcoin nhộn nhịp, còn thanh khoản chung của thị trường đặc biệt là Altcoin vẫn khá yếu, vẫn kém xa so với đỉnh điểm thị trường chu kỳ trước.
Trong lúc thị trường vẫn còn nhàm chán và buồn tẻ, tôi lại muốn hồi tưởng về quá khứ đầy cảm xúc trong thị trường. Mỗi đồng coin hay token mà tôi từng nắm giữ đều gắn liền với một câu chuyện riêng – đôi khi là một bài học, đôi khi là một trải nghiệm đáng nhớ. Tôi tin rằng không phải ngẫu nhiên mà mình có duyên với chúng. Qua từng câu chuyện cá nhân, tôi muốn chia sẻ những bài học đúc kết được trong hành trình bước vào thế giới crypto.
Tôi bước vào thị trường crypto lần đầu tiên vào năm 2018, mang theo một mục tiêu đơn giản: kiếm thật nhiều tiền. Mỗi đồng lương dư ra, tôi đều ném vào thị trường với hy vọng đổi đời – và rồi… mất sạch. Nhưng vấn đề là mặc dù mất tiền nhưng tôi lại chả biết gì về thị trường này cả. Sau đó tôi đã hoàn toàn thất vọng và rời bỏ thị trường.
Một thời gian sau tôi nhận ra, mất tiền chưa phải là điều đáng sợ nhất. Điều đáng sợ hơn là mất tiền mà không học được gì – giống như việc đi làm suốt 10 năm, nhưng thực chất chỉ là lặp đi lặp lại một công việc nhàm chán, không có sáng tạo, không có trải nghiệm, không có trưởng thành, kinh nghiệm thực sự thì chưa đến 1 năm.
Cuối năm 2020, tôi quay trở lại thị trường – nhưng lần này với một tâm thế hoàn toàn khác: TÂM THẾ CỦA MỘT NGƯỜI HỌC HỎI. Sau quá trình tìm hiểu, tôi lựa chọn con đường bắt đầu không cần vốn: Airdrop. Tôi đã dành rất nhiều thời gian và công sức để tham gia Airdrop từ hàng loạt dự án. Phần lớn đều không mang lại kết quả gì – nhưng chính Uniswap lại mang đến cho tôi một bất ngờ thú vị.
Mục lục
Uniswap ($UNI) – Airdrop 1000$ đầu tiên
Uniswap là dự án tiên phong xây dựng sàn Dex (Sàn giao dịch phi tập trung) đầu tiên trên blockchain, nó đặt nền móng đầu tiên cho DeFi (Tài chính phí tập trung) phát triển sau này. Và trong nhiều năm qua, Uniswap vẫn luôn tập trung vào mảng Dex và luôn đi đầu về sự sáng tạo và đổi mới trong mảng này. Hồi đầu mới ra mắt, tôi cũng có thử vài lệnh trên Uniswap để trải nghiệm hệ thống, nhưng do phí giao dịch trên Ethereum khi đó khá đắt đỏ nên tôi chỉ làm được vài lệnh. Tôi có nghiên cứu mã nguồn của Uniswap, thực sự nhìn code của nó bạn học được rất nhiều thứ, sự chỉn chu đến từng dòng code để tối ưu phí Gas. Bẵng đi một thời gian, một ngày đẹp trời, Uniswap công bố airdrop token $UNI cho những người đã từng sử dụng nền tảng của mình, lúc đó kiểm tra tôi nhận được 400 token $UNI, theo giá trị trường là 4$/UNI và tôi đã nhận được 1600$ một cách bất ngờ như thế.
Tôi đã thực sự đã rất phấn khích, đây là lần đầu tiên tôi nhận được 1 khoản “NƯỚC MƯA” lớn đến như vậy, trong khi đó nhiều dự án tôi làm airdrop trước đó mất khá nhiều thời gian mà vẫn chưa được gì. Lúc này tôi nhớ đến nguyên tắc Pareto 80/20: “80% kết quả đến từ 20% nỗ lực“, trong Crypto có khi chỉ là 3% – 5% mà thôi. Nhưng điều thú vị là bạn không thể nào biết được cái nào sẽ cho bạn 80% kết quả, bạn vẫn phải làm hết để bắt đầu gieo NHÂN để cho QUẢ sau này.
Với sự hưng phấn của cảm xúc lúc đó, tôi đã bán nó ngay và luôn, nhưng bạn biết không UNI đã đạt đỉnh hơn 40$ trong chu kỳ đó. Và nếu tôi kiên trì giữ nó, tôi đã có 16,000$ trong tay mà gần như không mất đồng vốn nào. Khi nghĩ lại bài học này, tôi đã nhớ đến câu nói nổi tiếng của CZ trong thị trường Crypto: “If you can’t hold, you won’t be rich” (Nếu không giữ, bạn sẽ không giàu)
Cũng nhờ Uniswap, tôi đã bắt đầu thay đổi cách lựa chọn dự án khi làm Airdrop và kết quả đã thay đổi. Xác suất nhận airdrop của tôi đã tăng lên trong đó nổi bật có thể kể đến: NEAR (2600$), APT (600$), ARB (1200$), TIA (900$), JUP (800$), BERA (1100$),… Airdrop đã giúp tôi có nguồn vốn ban đầu để bước vào các hành trình tiếp theo.
Câu chuyện về Radium ($RAY)
Thời đó Solana nổi lên là blockchain nhanh nhất và phí rẻ nhất và là đối thủ xứng tầm của Ethereum với biệt danh “Ethereum killer“. Trên blockchain này có dự án Raydium, là sàn phi tập trung lớn nhất trên Solana. Thời điểm này có trend khá nổi đó là IDO (Initial DEX Offering – Một cách gọi vốn từ nền tảng phi tập trung), và Radium cũng theo trend này thông qua nền tảng “Raydium Accelator”. Lúc đó giá $RAY khoảng 8$, tôi dồn tiền vào mua RAY rồi đem đi stake để có vé tham dự IDO. Để tăng số vé tham gia từ đó gia tăng cơ hội trúng, tôi đã rải RAY sang 6 ví khác nhau. Mỗi lần IDO cần vốn 50$ đến 100$ trên 1 vé (theo dự án), tôi thường trúng 1 đến 3 vé tùy từng dự án.
Một số dự án đầu, mỗi lần IDO cũng chỉ kiếm được đôi chút, nhưng không đáng kể. Nhưng tiếp đó tôi thắng lớn ở 3 dự án IDO với vốn tham gia 50$ đến 100$ (Giá x đâu đó từ 35 đến 70 lần, tôi không nhớ chính xác nữa):
- Dự án DeFi Land ($DFL): Kiếm được $3000
- Star Atlas DAO ($POLIS): Kiếm được 6800$
- Dự án Star Atlas ($ATLAS): Kiếm được 2400$
Bạn tưởng tượng cái cảm giác kiếm được hàng trăm thậm chí vài trăm triệu chỉ trong vài giờ đồng hồ ngắn ngủi thì nó phấn khích đến mức nào. Ở thời điểm này, tôi đạt tới ĐỈNH CAO của SỰ TỰ TIN, sự phấn khích đến tột độ, cảm giác kiếm tiền rất dễ, lương hàng tháng với tôi chẳng còn bõ bèn gì nữa.
Sau ba dự án trên, mọi người bắt đầu FOMO token $RAY, giá $RAY tăng lên $16, lúc này tôi càng phấn khích hơn nữa. Nhưng lúc này tôi không bán mặc dù nhiều tín hiệu báo sự FOMO có thể sắp đạt đỉnh. Với cảm xúc dâng trào, tôi đã vứt não của mình đi, bỏ qua mọi phân tích, tôi tiếp tục giữ với kỳ vọng giá cao hơn. Và như các bạn đã biết, sau đó với sự ra đi của sàn FTX và downtrend của thị trường, giá RAY đã giảm về 0.13$, tức là chia hơn 120 lần so với giá đỉnh.
Sau này khi đọc nhiều sách hơn và biết về hiệu ứng Dunning-Kruger, tôi mới biết lúc này tôi đang ở “ĐỈNH CAO CỦA SỰ NGU NGỐC” khi mà sự tự tin đạt mức đỉnh điểm trong khi chưa hề có nhiều kinh nghiệm trong thị trường.
Mỗi khi nhìn lại bài học này, tôi cũng hiểu ra rằng, kẻ thù lớn nhất của tôi trong thị trường này không phải ai khác mà là CHÍNH BẢN THÂN MÌNH, là CẢM XÚC của mình. Và tôi cũng đã hiểu tại sao nhiều người tham gia thị trường tài chính có xu hướng tìm đến THIỀN và ĐẠO PHẬT, bởi đó là nơi tốt nhất để KIỂM SOÁT CẢM XÚC của bản thân. Bạn muốn đi được dài hạn với thị trường, bạn cần phải đầu tư với tâm thế AN NHIÊN.
Câu chuyện về Binance ($BNB)
Binance là một sàn giao dịch tập trung do CZ sáng lập và ra đời tầm khoảng 2017 và hiện tại đang là sàn giao dịch lớn nhất. Ở thời điểm 2017, thị trường rất FOMO, các sàn giao dịch nổi tiếng thời đó như Bitfinex, Poliniex, Kraken rất hạn chế người dùng, sau khi tạo tài khoản, họ yêu cầu người dùng nạp vào $10000 mới được tham gia giao dịch. Đây là một số tiền lớn đối với các nhà đầu tư mới và trở thành một rào cản khi tham gia thị trường. Và lúc này, Binance trở thành cứu cánh với họ, vì Binance không yêu cầu gì về vốn cả. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ và những người mới đổ dồn về Binance. Binance liên tục cập nhật giao diện, tính năng và tối ưu trải nghiệm người dùng. Và ấn tượng nhất có lẽ là thời gian rút coin/token khỏi sàn, ở các sàn khác thời gian rút coin/token phải mất từ 1 giờ đến 4 giờ, nhưng với Binance thì chỉ mất 5 phút. Và Binance đã tạo ra một chuẩn nạp rút mới mà các sàn khác sau này cũng phải theo nếu không muốn mất người dùng về tay Binance.
Thời điểm xây dựng sàn, Binance có bán ICO với giá 0.15$ / BNB để có vốn xây dựng sàn. ở thời điểm này tôi còn chưa biết về BNB. Cũng trong năm 2017, cứ tạo tài khoản mới trên Binance là được tặng 100 BNB, hồi đó giá khoảng 0.1$ / BNB, và hầu hết mọi người bán ở giá này để nhận lấy 10$, thậm chí có nhiều người chê ít còn không thèm claim.
Còn tôi khi biết đến $BNB và thích nó thì nó đã tầm 30$ rồi.Tôi cố gắng mới gom được 50 $BNB (~ $1500 tiền vốn), vì tiền vốn lúc này dồn cho các dự án khác. Vì số lượng BNB chưa nhiều, tôi đi tìm cách để tăng lượng BNB lên. Hồi đó tôi có theo dõi 1 số KOL trong mảng Crypto, tôi biết 1 người đánh giá khá chính xác 3 dự án trước đó và đều x khá cao.
Và khi người này nhắc đến dự án mới, tôi không cần suy nghĩ nhiều đã dùng 50% BNB để mua token của dự án đó với mức giá 4$ / token, sau đó giá tăng lên 6$ và tôi dùng hết 50% còn lại và mua tiếp, sau đó token này tăng thêm một chút rồi giảm mạnh về 1$ và thanh khoản cũng giảm, 50 BNB ban đầu của tôi giờ chỉ còn hơn 12 BNB. Tôi chờ giá token hồi lại để bán, nhưng nó không hồi và tiếp tục giảm, rồi số tiền ban đầu của tôi giờ cũng còn 100$ và tôi tiếp tục giữ vì bán cũng chả được bao nhiêu. Sau này giá token này giảm về 0 và tôi mất trắng số BNB đó.
Nhiều lúc nghĩ lại bài học lại, tôi tự hỏi tại sao mình không CẮT LỖ sớm. Rõ ràng các cuốn sách nổi tiếng, những người đầu tư thành công họ đều bảo như vậy. Đúng là LÝ THUYẾT chỉ là màu xám, SÁCH VỞ dù có hay đến mấy suy cho cùng cũng chỉ là KIẾN THỨC của NGƯỜI KHÁC. Chỉ thông qua TRẢI NGHIỆM thực tế, chúng ta mới có thể chuyển hóa kiến thức đó thành kiến thức của mình.
Tôi có theo dõi KOL này một thời gian nữa, các kèo sau này họ nói hầu như đều sai cả. Các dự án đầu họ nói, đó là đoạn UPTREND, con nào cũng tăng cả nếu chọn đúng dự án sẽ x cao hơn. Còn khị thị trường vào DOWNTREND, dòng tiền rút khỏi thị trường thì mọi phân tích đều VÔ NGHĨA. Do đó, bạn ĐỪNG QUÁ TIN vào ai trong thị trường này, mọi thứ đều là xác suất.
Một thời gian sau đó, giá BNB tăng mạnh từ 30$ lên 670$, ở thời điểm hiện tại khi viết bài giá đang 688$. Nếu tôi giữ nó và không cần làm gì cả, tôi đã có trong tay $34,400 mà chẳng cần phải nhọc công gì cả. Và trong khoảng thời gian từ đó đến giờ, Binance đã có nhiều kèo Launchpool/Launchpad sử dụng BNB với tổng lợi nhuận đâu đó cũng được 20,000$.
Đến đây tôi lại nhớ lại câu của CZ: “Nếu không giữ, bạn sẽ không giàu”. Nhưng điều quan trọng nhất là phải giữ đúng coin. Bạn phải giữ “VÀNG”, chứ đừng đổi “VÀNG” sang “CÁT” để rồi ôm “CÁT” với hy vọng GIÀU CÓ.
Câu chuyện về token $FTT của FTX – Thị trường Crypto chính thức bước vào downtrend
Trong mùa trước, FTX được sáng lập bởi SBF, nổi lên trở thành sàn giao dịch top 2 thế giới, chỉ sau Binance. Với định vị là một sàn phái sinh mạnh mẽ, FTX đã nhanh chóng thu hút hàng triệu người dùng, hàng tỷ đô la tài sản, và sự tin tưởng tuyệt đối từ cộng đồng. Nhiều công ty tài chính truyền thống, quỹ đầu tư mạo hiểm đã chọn mặt gửi vàng vào sàn này. Khi đó, SBF được xem như “thiên tài mới của Phố Wall“, “Warrent Buffett của Gen Z“, được Forbes và Fortune xếp vào danh sách “30 Under 30“. Thời đó tôi cũng rất tin tưởng sàn này và có để một lượng tài sản Crypto trên sàn này.
Mọi chuyện bắt đầu khi CoinDesk công bố báo cáo tài chính của Alameda Research – quỹ đầu tư có liên hệ mật thiết với FTX, báo cáo cho thấy phần lớn tài sản của Alameda không phải là stablecoin hay BTC/ETH, mà là token FTT – token nội bộ của FTX. Moi người bắt đầu lo ngại, nhưng SBF liên tục đăng tweet trấn an người dùng: “Tài sản người dùng được bảo đảm an toàn“, “Chúng tôi không sử dụng tiền khách hàng sai mục đích“.
Tiếp đó, ngày 06/11/2022, CZ đánh đòn phủ đầu bằng một dòng tweet thông báo sẽ bán tất cả số lượng FTT mà Binance đang nắm giữ, khoảng 23 triệu token, tương đương khoảng 2.1 tỷ USD). Ngay sau đó, Caroline Ellison (CEO của Alameda Research) đã phản hồi lại CZ trên Twitter: “Nếu CZ thực sự muốn giảm tác động thị trường, chúng tôi sẵn sàng mua lại tất cả số FTT của anh ấy với giá $22.” Giá $FTT lúc đó khoảng hơn 24$, nhưng không hiểu tại sao họ lại đưa ra mức giá 22$. Và khi một con số được đưa ra, thị trường đã tìm cách đẩy giá xuống dưới mức này để kiểm tra “SỰ CHÂN THẬT” của lời nói.
Giá sau khi phá dưới 22$ thì giảm liên tục mà không hề có lực đỡ. FTX không còn tiền để đỡ giá, lúc này mọi người sợ hãi cực độ, họ đua nhau vào rút tiền khỏi FTX, sàn đã phải chặn rút tiền và tuyên bố phá sản ngay sau đó. Đến đây, mọi người đều nhận ra bộ mặt thật của SBF, đó là một kẻ nói dối trắng trợn. Ngay cả khi biết FTX đã mất thanh khoản, SBF vẫn tiếp tục gọi vốn từ nhiều quỹ đầu tư trong nỗ lực “giải cứu phút chót”, một hành động lừa dối nhà đầu tư đến phút cuối cùng.
Khi sự việc mới bắt đầu, tôi vẫn tin vào FTX và không nghĩ FTX sẽ phá sản. Nhưng để đảm bảo an toàn tôi vẫn vào FTX để thực hiện bán và rút tiền về. Nhưng khổ nỗi các token của tôi lại đang khóa để kiếm lợi nhuận. Tôi tiến hành unlock nhưng phải mất đâu đó 7 ngày hay 14 ngày để unlock. Và bạn biết đấy, FTX sụp đổ chỉ trong vòng 3 ngày, và toàn bộ crypto của tôi trong FTX bị mất toàn bộ. Lúc này tôi nhớ đến một câu nói nổi tiếng: “Not your keys, not your coins“, tức là tiền không ở trong ví bạn thì sẽ không bao giờ là của bạn. Và sàn tập trung chưa bao giờ là nơi an toàn để lưu trữ tài sản số trong dài hạn.
Đến đây, dừng lại suy nghĩ một chút, chợt thấy một điều khá nghịch lý trong cuộc sống: Những điều ta đặt trọn niềm tin thường lại là những điều dễ khiến ta tổn thương nhất. Những nơi ta gửi gắm kỳ vọng nhiều nhất lại thường mang về nỗi thất vọng sâu nhất. Tôi dần hiểu rằng: chính vì có niềm tin nên mới có sự sụp đổ, vì có kỳ vọng nên mới sinh ra thất vọng. Nếu ta không bám víu vào điều gì quá nhiều, thì sẽ không có gì đủ sức làm ta đau. Từ đó về sau, tôi không còn đặt quá nhiều kỳ vọng hay tin tưởng tuyệt đối vào bất cứ điều gì nữa. Mọi thứ, với tôi, trở nên nhẹ nhàng và bình thản hơn. Chúng đến và đi, như vốn dĩ chúng phải thế.
Sự sụp đổ FTX kéo theo sự sụp dây chuyền từ Voyager, BlockFi, 3AC…. Điều thú vị là các công ty này đều đăng ký hoạt động tại Mỹ nên ai cũng cho nó là an toàn, và khi vấn đề xảy ra họ đều nói cùng một câu là họ không sao, họ không bị ảnh hưởng gì. Đến đây thị trường chính thức bước vào Downtrend, Bitcoin giảm mạnh về $16K, ETH về dưới 900$, các đồng coin khác đều chia 10, thậm chí chia hơn 100 lần. Ai còn giữ crypto thì coi như mất hết, thị trường coi như reset hoàn toàn. Tôi may mắn bán được một phần trước đó để mua 1 căn hộ chung cư, phần còn lại thì cũng bay theo gió.
Thời kỳ downtrend là thời kỳ khắc nghiệt nhất đối với những người tham gia Crypto. Không biết làm gì để kiếm tiền sống qua ngày, không có trend gì để chơi, làm Airdrop thì cảm giác như làm không công. Giá cứ hồi chút để tạo hy vọng, rồi lại đạp giá giảm sâu gây tâm lý thất vọng tràn trề, kèm theo tin tức xấu tràn ngập thị trường, nào là Bitcoin ko có giá trị gì, nào là thị trường sẽ sụp đổ, SEC kiện công ty này công ty nọ, công ty này phá sản, dự án kia bị hack, dự án z bị “Rug pull”, telner ko có đủ tiền bảo chứng USDT, token này là chứng khoán, vân vân và mây mây. Quá trình này cứ lặp đi lặp lại, lặp đi lặp lại nhiều lần đến nỗi NIỀM TIN mất dần, rồi cả những người kiên nhẫn nhất cũng không thể trụ được mà phải rời bỏ thị trường. Trong thời điểm này, nếu ai đó may mắn còn theo dõi kênh ThuanCapital thì có lẽ họ vẫn còn đủ niềm tin để trụ lại thị trường.
Cũng chính lúc DOWNTREND này bạn mới nhận ra mình MAY MẮN đến mức nào khi còn có một công việc ổn định để nuôi sống gia đình.
Và trong giai đoạn downtrend này, nếu bạn áp dụng phương pháp DCA cho Bitcoin ($BTC) thì giờ này có lẽ bạn đã có thể CƯỜI lớn. Khổ nỗi giai đoạn này không có tiền, nếu có thì chỉ có chút ít tiền từ lương hàng tháng đổ vào, chả thấm gì. Nhưng những ai đủ NIỀM TIN để mua trung bình giá Bitcoin trong giai đoạn này thì xin chúc mừng các bạn!
Câu chuyện về Doge Eat Doge ($OMNOM) – Một cơ hội để làm lại từ đầu
Thị trường downtrend, kiếm tiền rất khó, lúc đó phải tiết kiệm từng $ một, lúc này tôi lại phải cày cuốc airdrop để có tí tiền sống qua ngày. Trong nhiều dự án, tôi có làm airdrop dự án Dogechain, một layer 2 của dogecoin do đội ngũ dev của Polygon tạo ra. Tôi được airdrop token $DC của dự án, đâu đó được 20$ đến 30$ gì đó, tôi không nhớ chính xác. Vì được nhận airdrop nên tôi chú ý tìm hiểu sâu hơn hệ sinh thái của Dogechain.
Thực ra blockchain này không nổi, ít người để ý tới, nhưng vì tôi nhận được airdrop tức là tôi có DUYÊN với nó nên tôi mới để ý đến nó. Trong hệ sinh thái Dogechain, tôi chú ý đến token $OMNOM (Doge Eat Doge), một token vô danh tiểu tốt còn gọi là shitcoin nhưng lại có khối lượng giao dịch đứng đầu trong hệ sinh thái, thậm chí còn cao hơn cả token chính của dự án $DC. Và pool thanh khoản trên Dex khá lớn, ở thời điểm hiện tại giá vùng đáy mà pool thanh khoản vẫn đạt $600K.
Sau khi tìm hiểu tôi được biết $OMNOM là memecoin đầu tiên của DogeChain, mục tiêu tạo cuộc đối đầu vui nhộn với đồng memecoin SHIB. Khi ra mắt, 69% tổng cung token bị đốt gửi vào ví của Vitalik Buterin, phần còn lại ~31% được thêm vào thanh khoản trên DogeSwap, tức là dev không nắm giữ bất kỳ đồng token nào cả. Có lẽ chính vì vậy mà token này được cộng đồng bên Dogechain đón nhận.
Tiếp tục đi sâu hơn để tìm hiểu token này, tôi lại phát hiện có rất nhiều cơ hội chênh lệch giá với cặp OMNOM/WDOGE. Tôi quyết định lập trình để tạo ra con bot thực hiện một chiến lược kiếm lời từ cơ hội này. Bot thì code xong nhưng cần 1000$ để bắt đầu. Nhưng downtrend làm gì có tiền, nếu có được tí nào cũng mua BTC với ETH với một số top coin cả rồi, làm gì còn tiền nữa, lấy đâu ra tiền bây giờ. Mà chiến lược này đòi hỏi phải có token WDOGE, OMNOM và USDT với tổng giá trị khoảng 1000$ để bắt đầu. Chẳng lẽ tôi sẽ phải bán BTC hay ETH, không, tôi sẽ không làm thế. Sau một ngày suy nghĩ và tìm hiểu, tôi quyết định sử dụng chiến lược “ĐI VAY” (Borrowing) để giảm thiểu rủi ro:
- Tôi đem Crypto lên nền tảng Venus, thực hiện thế chấp để vay 4000 DOGE (400$) và 600 USDT.
- Với 4000 DOGE tôi chuyển về Binance, sau đó rút về ví Dogecoin, rồi bridge sang Dogechain để được WDOGE.
- Với 600 USDT, tôi dùng 200$ để mua OMNON, không dám mua nhiều vì dù sao OMNOM cũng là một shitcoin, giá của nó có thể về 0 bất cứ lúc nào.
- Với 400 USDT, lượng OMNON trị giá 200$ và 4000 WDOGE, tôi bắt đầu triển khai chiến lược.
Tôi đã hoàn vốn chỉ sau một tháng, tôi dùng 1 phần lợi nhuận để trả nợ, một phần lợi nhuận để mua thêm OMNOM. Sau 3 tháng, tôi đã trả nợ xong hoàn toàn bên Venus. Trong gần 1 năm giao dịch tôi đã kiếm được lượng tương đối WDOGE và tăng lượng token OMNOM lên trị giá 1000$. Nói thật thì bình thường chả ai dám dùng 1000$ để mua shitcoin này cả.
Được một thời gian, không hiểu sao MEXC lại delist token WDOGE, lúc này tôi phải chuyển sang chạy cặp khác, lợi nhuận không còn được như cũ. Lượng WDOGE kiếm được trước đó tôi bridge lại sang Dogecoin, và lưu trữ dài hạn bên đó.
Hệ thống vẫn tiếp tục lầm lũi chạy hàng ngày, và bỗng một buổi sáng thức dậy, tôi thấy có rất nhiều lệnh được thực hiện trong đêm, và khi kiểm tra thì tôi thấy giá của $OMNOM tăng 10 lần, từ 1000$ giá trị nay thành 10000$. Tôi đã khá phấn khích khi chỉ trong 1 đêm nó đã x10, trong khi thị trường còn chưa bước vào mùa Altcoin thực sự. Tôi đã quyết định bán dần, theo nguyên tắc 50% mỗi lần bán, tôi bán từ vùng giá x10 đến x20.
Nhưng sau đó giá OMNOM tiếp tục tăng x70 lần trong nhịp 1, sau đó nó điều chỉnh và tăng mạnh trong nhịp 2. Bạn biết không, OMNOM đạt đỉnh vào 03/2024 ở giá x300 so với giá tôi mua, nếu tôi cứ giữ đến lúc đó thì với 1000$ ban đầu tôi đã có trong tay $300K. Mỗi lần nghĩ lại, sự TIẾC NUỐI trong tôi lại trào dâng, một cơ hội đến với tôi nhưng tôi lại chưa thể tận dụng được, để nó đi qua một cách chóng vánh như thế.
Và thông qua cơ hội lần này, tôi cũng nhận ra, nếu bạn mua một đồng coin/token có rủi ro cao mà bạn biết làm gì với nó thì xác xuất dành chiến thắng sẽ cao hơn rất nhiều so với việc chỉ mua và chờ đợi giá tăng 1 ngày nào đó!
Câu chuyện về Cardano ($ADA) – Tấm vé của tương lai
Tôi biết đến Cardano (ADA) lần đầu tiên nhờ anh em trong công ty cũ. Đó là đầu năm 2018 – giai đoạn thị trường crypto FOMO dữ dội. Tôi lao vào mua ADA ở mức 0.6$/ADA, một khoản đầu tư tương đối lớn với mình thời điểm ấy. Nhưng niềm hứng khởi chẳng kéo dài bao lâu, thị trường lao dốc, ADA rơi thẳng xuống 0.1$. Tôi buộc phải bán cắt lỗ và rời khỏi thị trường với cảm giác chán nản. Thời điểm đó, tôi mua ADA chỉ vì hy vọng nó sẽ tăng giá, chứ thật sự không tìm hiểu gì về dự án. Nói đúng hơn, tôi bước vào crypto bằng sự ngây ngô của một kẻ mơ lợi nhuận nhanh chóng. Sau này, khi quay lại thị trường năm 2020, tôi cũng chẳng mảy may để ý ADA nữa. Trớ trêu thay, trong năm 2021, chính ADA lại vươn lên đạt đỉnh hơn 3$/ADA – gấp 5 lần mức giá tôi từng rời bỏ.
Một ngày đẹp trời tháng 9/2024, tôi tình cờ xem một đoạn trong bộ phim hoạt hình nổi tiếng “Gia đình Simpson”. Trong cảnh đó, giá Bitcoin = ∞, ADA = 36$, còn USD thì mất giá gấp bốn lần. Ai từng xem bộ phim này đều biết: “Simpson” nổi tiếng với những dự đoán kỳ lạ, nhiều lần… thành sự thật. Tôi không coi đó là lời tiên tri, nhưng lại thấy một nhân duyên kỳ lạ. Với tốc độ in tiền của FED hiện nay, con số 36$ cho ADA không hề bất khả thi – có thể mất 2–3 chu kỳ thị trường nữa, nhưng hoàn toàn nằm trong khả năng. Lúc ấy tôi nghĩ: có lẽ đã đến lúc quay lại và tìm hiểu Cardano một cách nghiêm túc.
Việc đầu tiên của tôi là mở đồ thị giá để xem, giá lúc đó ở khoảng từ 0.3$ đến 0.4$, một vùng giá quá đẹp cho việc tích lũy dài hạn, mà ADA thuộc topcoin với khối lượng giao dịch hàng ngày rất lớn. Vào cộng đồng Cardano thì thấy anh em chê dự án phát triển chậm, hệ sinh thái chưa có gì, mặc dù dự án đã phát triển từ năm 2017, dự án quá tập trung vào công nghệ mà không đầu tư cho marketting. Đến đây tôi cũng hiểu vì sao Cardano lại có mức giá đó.
Tiếp tục tìm hiểu kỹ hơn tôi lại thấy những điểm cực kỳ độc đáo chỉ có ở Cardano:
Cardano là blockchain duy nhất hiện nay được xây dựng dựa trên nghiên cứu học thuật, với hàng trăm bài báo khoa học peer-reviewed.
Mỗi bước phát triển (từ đồng thuận, quản trị, mở rộng, hợp đồng thông minh) đều đi qua quy trình thiết kế – nghiên cứu – kiểm chứng – triển khai. Cardano đi theo chiến lược “chậm và chắc”, chứ không phải chiến lược “Phát triển nhanh, lỗi đến đâu sửa đến đó” như Ethereum hay Solana. Đây là lý do tại sao dự án phát triển rất chậm.
Thêm nữa, nhà sáng lập Cardano, Charles Hoskinson cũng là một điểm nhấn với dự án. Bạn có thể tìm hiểu thêm về người này.
Chính điều này giúp Cardano được giới học thuật, chính phủ, tổ chức tài chính tin tưởng hơn về tính ổn định & bảo mật dài hạn. Và mặc dù bị chê phát triển chậm nhưng Cardano lại là dự án đứng top 2 về hoạt động phát triển trung bình hàng ngày trên GitHub theo số liệu thống kê năm 02/2024.
Tìm hiểu thêm về Cardano, tôi biết tới dự án Midnight, một blockchain bảo mật mới được phát triển như một sidechain của Cardano, với mục tiêu cung cấp nền tảng bảo vệ quyền riêng tư cho các ứng dụng phi tập trung (DApps) và giao dịch blockchain. Dự án được vận hành bởi Midnight Foundation và được hỗ trợ bởi Input Output Global (IOG) — nhóm phát triển đứng sau Cardano. Nếu Bitcoin là blockchain thế hệ 1 với vai trò tiền kỹ thuật số phi tập trung, Ethereum là blockchain thế hệ 2 với hợp đồng thông minh, Cardano là blockchain thế hệ 3 với khả năng mở rộng và quản trị, thì Midnight có xem như blockchain thế hệ thứ 4 với mục đích bảo vệ quyền riêng tư của người dùng.
Tìm hiểu đến đây tôi quyết định bắt đầu gom dần ADA ở vùng giá dưới 0.5$, coi như là một trong những tấm vé của tương lai. Mua được ít nào tôi đem đi stake để hưởng mức lợi nhận 2.6%. Mới gom được một phần thì đến tháng 11/2024 giá ADA tăng mạnh x5 lần so với giá đáy, tôi phải dừng gom vì giá quá cao so với entry ban đầu. May quá sau đó ADA lại giảm về vùng 0.5$ để tôi có cơ hội gom tiếp. Nếu muốn an toàn hơn, bạn có thể tìm cách kiếm ADA miễn phí từ các chiến dịch quảng bá từ dự án.
Và điều bất ngờ đã tới, tháng 06/2025 dự án Midnight công bố airdrop phân bổ 100% token cho người dùng với tỉ lệ phân phối như sau:
50% cho người nắm giữ ADA.
20% cho người nắm giữ Bitcoin.
30% cho người dùng nắm giữ 6 đồng coin ETH, SOL, XRP, BNB, AVAX, BAT
Đợt Airdrop lần này đã khiến cho các holder ADA nở mày nở mặt, chứng minh đội ngũ dự án vẫn đang làm việc chăm chỉ và chuẩn bị cho các kế hoạch dài hạn của hệ sinh thái. Tôi cũng khá phấn khích khi tự nhiên lại dự án tặng token $NIGHT miễn phí, và điều này càng làm tăng niềm tin của tôi với dự án.
Mặc dù coi ADA là tấm vé của tương lai, nhưng tôi cũng hiểu được sự khắc nghiệt của thị trường Crypto thời kỳ downtrend. Nếu mùa này ADA tăng mạnh thì tôi vẫn sẽ chốt để chờ gom lại khi downtrend đến.
Bạn cũng cần nhớ rằng, cũng vì triết lý muốn làm chuẩn chỉnh ngay từ phần nền móng mà năm 2019 dự án Cardano đã từng đập toàn bộ mã nguồn để làm lại từ đầu. Trong thế giới công nghệ thanh đổi rất nhanh, việc phát triển chậm cũng tiềm ẩn rủi ro khá lớn, công nghệ dễ bị lạc hậu hoặc sẽ bị các dự án ra đời sau vượt mặt.
Bitcoin – Từ sự nghi ngờ đến đến NIỀM TIN vững chắc
Nói đến thị trường Crypto mà không nhắc đến Bitcoin thì thực sự là một thiếu sót lớn. Tôi biết đến thị trường thông qua từ khóa Bitcoin, khi mà Bitcoin đạt mức đỉnh $20K vào cuối 2017 đầu 2018, lúc mà các phương tiện truyền thông liên tục nhắc về Bitcoin. Nhưng khi vào thị trường này tôi chả biết gì về Bitcoin cả, thậm chí còn nghi ngờ không hiểu sao nó lại được định giá lớn như vậy. Cũng vì không có niềm tin cộng thêm giá quá cao nên tôi lao vào để mua bán các đồng Altcoin với tâm lý của một con bạc, với kỳ vọng lợi nhuận không tưởng. Và tôi đã bị vả cho cú đầu tiên khi thị trường giảm mạnh năm 2018. Thời điểm downtrend đó, Bitcoin giảm từ $20K về mức thấp nhất hơn 3000$, tức là giảm hơn 6 lần, trong khi các Altcoin khác đều chia 50 đến 100 lần, có con hàng 1000 lần và nhiều con biến mất khỏi bản đồ Crypto. Mức giảm của Bitcoin là mức thấp nhất của thị trường. Tôi dần dần nhận ra, Bitcoin là đồng coin an toàn nhất trong thị trường Crypto đầy biến động này, là đồng có thể giữ được qua nhiều chu kỳ.
Đến năm 2020 khi vào lại thị trường, tôi đang có khoản tiết kiệm vài trăm triệu, số tiền này ban đầu với ý định dùng để trả nợ ngân hàng, nhưng khi thấy Bitcoin breakout khỏi đường trendline trên khung tuần tôi nghĩ là cơ hội đã đến và tôi quyết định đem mua toàn bộ Bitcoin ở vùng giá $12K vào tháng 07/2020, và cũng chỉ dám mua Bitcoin thôi. Sau đó giá giảm về $10K vào tháng 09/2020, rồi sau đó tăng mạnh. Khi Bitcoin lên giá $18K tôi quyết định bán toàn bộ để trả tiền ngân hàng, vì tôi sợ rằng giá chạm vùng đỉnh cũ (19K đến 20K) sẽ giảm mạnh. Tại thời điểm bán, tôi đã khá phấn khích vì đây là LẦN ĐẦU TIÊN tôi rút TIỀN LÃI ra khỏi thị trường. Nhưng sau đó thì tôi lại hối hận và tiếc nuối, giá Bitcoin tăng mạnh tới $60K. Tôi chỉ cần giữ thêm 3 tháng nữa thôi thì số tiền mà tôi đã có thể rút ra số tiền gấp 3 lần. Tôi đã bán Bitcoin đi ngay trước thời điểm mà Bitcoin bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhất.
Lại một lần nữa tôi lại tự hỏi: Tại sao Bitcoin càng ngày càng được định giá cao như vậy? Có phải tôi đang bỏ qua điều gì đó không? Đến đây tôi quyết định tìm hiểu sâu hơn về Bitcoin, tôi bắt đầu đọc Whitepaper của Bitcoin để hiểu cách Bitcoin hoạt động và vận hành, cách người ta ĐÀO ra nó, cơ chế mật mã nào được áp dụng trong hệ thống, tại sao nó lại không cần đến bên thứ 3, tại sao tổng cung của nó chỉ tối đa 21 triệu Bitcoin… Quá trình tìm hiểu này đã giúp tôi mở mang rất nhiều kiến thức về Bitcoin và thị trường Crypto.
Tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về lịch sử của Bitcoin, tôi mới biết khá nhiều câu chuyện thú vị về Bitcoin:
Trong khối đầu tiên (Genesis Block) của Bitcoin, Satoshi đã nhúng vào một thông điệp, là một dòng tiêu đề từ tờ báo The Times của Anh: “The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks.” (Bộ trưởng Tài chính sắp tung ra gói cứu trợ thứ hai cho các ngân hàng), nó như một tuyên ngôn về lý do tại sao Bitcoin được tạo ra. Và điều thú vị hơn, ngay phía trên là bài viết “Israel prepares to send tanks and troops into Gaza” (Israel chuẩn bị đưa xe tăng và quân đội vào Gaza). Đó là năm 2009, và giờ đây là năm 2025, vẫn còn âm ỉ cuộc chiến Nga – Ucraina, Israel–Iran và nỗi lo khủng hoảng tài chính vẫn còn hiện hữu. Mặc dù 15 năm trôi qua nhưng có vẻ lịch sử vẫn lặp lại, chỉ là theo một cách khác.
Từ khi Bitcoin ra đời đến nay, đã có 386 lời CÁO PHÓ về Bitcoin nhưng điều thú vị là Bitcoin vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ, còn nhiều website trong số đó đã không còn tồn tại.
Vào ngày 22/5/2010, lập trình viên Laszlo Hanyecz đã chi 10.000 Bitcoin để mua hai chiếc pizza từ Papa John’s. Đây là lần đầu tiên Bitcoin được sử dụng để mua hàng hóa thực tế và đây cũng là chiếc bánh Pizza đắt nhất thế giới. Thời điểm đó, 10.000 Bitcoin chỉ có giá khoảng 41 USD, nhưng với giá trị hiện nay, số Bitcoin đó có trị giá hơn 1 tỷ USD.
Trung Quốc được biết đến là nơi rất nghiêm khắc với Crypto với các lệnh cấm hoặc siết chặt vào các năm 2013, 2017, 2021. Nhưng điều đó không làm Bitcoin suy yếu mà giúp chuyển dịch sức mạnh đào từ Trung Quốc sang các nước khác, nhờ đó Bitcoin ngày càng PHI TẬP TRUNG hơn.
Nhiều công ty đã bị lãng quên trên thị trường chứng khoán, nhưng đã thay đổi hoàn toàn vị thế nhờ chiến lược tích lũy Bitcoin, điển hình có thể kể đến như MicroStrategy, MetaPlanet,… Cổ phiếu MicroStrategy từng đạt đỉnh 313$ vào năm 2000 trong thời kỳ bong bóng Internet, từ đó trở đi giá giảm thê thảm về vùng 1$, rồi lình xình ở vùng 10$ – 15$, nhờ Bitcoin, cổ phiếu MicroStrategy hiện đã vượt đỉnh cũ, đang giao dịch ở mức giá 336$.
Nhiều người nổi tiếng, những quỹ lớn ban đầu đều bài xích Bitcoin, nhưng khi giá trị và sức mạnh của Bitcoin ngày càng được chính minh, họ đã thay đổi quan điểm và bắt đầu đặt niềm tin vào Bitcoin như: Michael Saylor, Paul Tudor Jones, Elon Musk, BlackRock
El Salvador là quốc gia đầu tiên công nhận Bitcoin là đồng tiền hợp pháp, và là quốc gia đầu tiên có chiến lược tích lũy Bitcoin hàng ngày. Vào thời điểm họ bắt đầu tích lũy, ai cũng chê cười họ, còn giờ mỗi lần Bitcoin vượt đỉnh thì tổng thống El Salvador lại đăng tweet để cà khịa lại. Hiện tại El Salvador đang nắm giữ hơn 6000 BTC, đứng thứ 6 trong các quốc gia nắm giữ Bitcoin. Từ một đất nước không được ai biết đến, El Salvador lại được nhiều người chú ý nhờ Bitcoin.
Bhutan, một đất nước được mệnh danh là quốc gia hạnh phúc nhất thế giới, đã chính thức đào Bitcoin từ năm 2019. Hiện tại họ đang nắm giữ hơn 11000 BTC, đứng thứ 5 trong các quốc gia nắm giữ Bitcoin, với tổng giá trị là 1.3 tỷ đô, tương đương khoảng 40% GPD của đất nước.
iShares Bitcoin Trust (IBIT), quỹ Bitcoin Spot ETF của BlackRock, đã cán mốc 50 tỷ đô chỉ trong 11 tháng, cán mốc 81 tỷ đô chỉ trong vòng 18 tháng. IBIT trở thành quỹ ETF thành công nhất trong lịch sử.
…
Chi tiết xem: https://bitbo.io/treasuries
Bitcoin ra đời năm trong khủng hoảng tài chính, nhiều người cho rằng đây chỉ là “thử nghiệm viễn tưởng” từ một nhân vật ẩn danh – Satoshi Nakamoto. Và từ đó đến nay, Bitcoin đi một hành trình đầy cảm xúc từ Sự nghi ngờ → Bị cười chê → Bị tấn công → Được chú ý → Được chấp nhận → Trở thành niềm tin. Thông qua thời gian tìm hiểu và ăn ngủ với thị trường, niềm tin của tôi về Bitcoin ngày càng được củng cố vững chắc hơn. Trong thị trường Crypto này thì Bitcoin là đồng coin mà tôi tin tưởng nhất, nó là tài sản lưu trữ giá trị, là VÀNG trong thế giới Internet, nó sẽ tiếp tục tồn tại và phát triển cùng với thị trường Crypto này trong dài hạn. Một số lý do cho niềm tin của tôi:
Bitcoin là loại tài sản khan hiếm với nguồn cung cố định 21 triệu BTC.
Bitcoin là tài sản toàn cầu và phi tập trung, hoạt động 24/7 và không bị kiểm soát bởi quốc giao nào.
Bitcoin ngày càng được giới trẻ ưu thích bởi đặc tính ưu việt của nó. Bitcoin có tất cả các đặc tính của VÀNG như khan hiếm, khó làm giả, không thể in thêm, có thể chia nhỏ. Nhưng nó lại có thêm ưu điểm vượt trội hơn VÀNG như Dễ dàng lưu trữ và bảo quản, khả năng kiểm chứng ngay lập tức, dễ dàng chuyển nhượng trên toàn cầu.
Hệ sinh thái ngày càng phát triển mạnh mẽ và mạng lưới sử dung Bitcoin ngày càng mở rộng.
Một cộng đồng ủng hộ đông đảo và mạnh mẽ từ cá nhân đến tổ chức bao gồm các sàn giao dịch, các đội nhóm công ty đào Bitcoin, đội nhóm tham gia phát triển Bitcoin, các công ty tổ chức cá nhân đang tích lũy lượng lớn Bitcoin, các công ty đang xây dựng các tiện ích xung quanh Bitcoin…
Thanh khoản dễ dàng và nhanh chóng. Bitcoin có khối lượng giao dịch lớn nhất thị trường, ngay cả khi thị trường xấu nhất thì giao dịch hàng ngày cũng đã trên 1 tỷ đô. Nếu 1 dòng tiền lớn muốn vào thị trường bắt buộc phải vào Bitcoin trước.
Xu hướng mất giá của tiền pháp định do tốc độ In tiền của chính phủ ngày càng mạnh tay hơn
Bitcoin là từ khóa gắn liền với Thị trường Crypto, từ khóa mà MM đã dùng để Marketting thị trường bao nhiêu năm qua. Nói đến Bitcoin thì ai cũng biết, nhưng khi nói đến Ethereum, Solana, Cardano, Polkadot,… thì chắc chỉ có người trong thị trường này mới biết mà thôi. Như vậy, muốn người mới vào thị trường Crypto thì điều kiện cần là Bitcoin phải vượt đỉnh.
Trong thế giới hiện tại, khi mà Internet và Mạng xã hội là thứ không thể thiếu, nó giống như cơm ăn áo mặc của thời trước, thì thị trường Crypto ngày càng đóng vai trò quan trọng, nó như một XA LỘ TÀI CHÍNH trong thế giới INTERNET, nơi mà BITCOIN đóng vai trò là tài sản đảm bảo. Tôi có niềm tin rằng Bitcoin sẽ đạt được $1M trong khoảng từ 10 đến 20 năm nữa, khi mà niềm tin của mọi người vào đồng tiền FIAT ngày càng giảm. Nếu tin tưởng vào điều này, thì tích lũy 1 Bitcoin sẽ có thể là tấm vé TỰ DO trong tương lai.
LỜI KẾT
Những đồng coin ở trên chỉ là một phần rất nhỏ, còn rất nhiều đồng coin khác mà tôi từng tham gia như ETH, SOL, DOT, DOGE, CRV, NEAR, C98, MDX, BAKE, ETHW… Mỗi đồng coin đều mang đến cho tôi một câu chuyện và một bài học riêng. Chỉ với hơn 5 năm tiếp xúc và trải nghiệm với thị trường này, tôi đã đi qua đủ mọi cung bậc cảm xúc: từ đỉnh cao của sự tự tin cho đến tận cùng của thất vọng và chán nản, với những cảm giác hưng phấn và nuối tiếc cứ đan xen lẫn nhau. Thành thật mà nói, trải nghiệm trong 5 năm qua với thị trường còn nhiều hơn rất nhiều so với 30 năm trước đó của tôi. Qua những lần được và mất, những cú “vả” từ thị trường, tôi nhận ra rằng: chỉ có nguyên tắc và kỷ luật mới giúp mình tồn tại lâu dài. Và cũng từ đó, tôi buộc phải thay đổi và định hình lại phong cách đầu tư của mình.
Nhưng cũng chính những năm tháng đó đã bào mòn nghiêm trọng sức khỏe của tôi. Tôi đã dốc 200% vào thị trường: ban ngày đi làm, buổi tối vùi đầu vào coin; từ việc tổng hợp tin tức, săn token theo trend, canh đồ thị giá, đến thức đêm săn IDO hay lập trình công cụ… Nhiều lúc, tôi cảm giác bộ não như muốn nổ tung.
Rồi đến một ngày tôi bị đau nhiều ở vùng mạn sườn, đi khám phát hiện bệnh sỏi thận với đường kính 12mm, cùng với đó là huyết áp cao trên 160 mmHg, bệnh viêm dạ dày, trào ngược dạ dày, men gan cao gấp 3 lần bình thường, máu nhiễm mỡ, gan nhiễm mỡ, mất ngủ triền miên, người béo phì với chỉ số BMI trên 30, lại thêm bệnh viêm họng mãn tính. Đi khám mấy bệnh viện, bác sỹ đều khuyên tôi nhập viện điều trị. Nhìn bên ngoài có vẻ bình thường, nhưng các chỉ số của tôi đều ở mức đáng báo động.
Cầm kết quả trong tay, tôi thực sự sốc. Cảm giác lo lắng, sợ hãi ập đến: chẳng lẽ những ngày cuối đời của tôi lại sống lay lắt trong bệnh viện? Không! Tôi không muốn cuộc sống đó. Dù tình hình khá nghiêm trọng, nhưng tôi vẫn còn cơ hội, ông trời đang cho tôi một cơ hội để làm lại. Tôi phải thay đổi — và thay đổi ngay từ bây giờ. Từ đó, hành trình tìm lại sức khỏe của tôi bắt đầu. Tuy vất vả, nhưng cũng đầy thú vị.
Nhiều lúc nghĩ thấy cũng thật buồn cười, ông trời cho ta sức khỏe nhưng chúng ta lại không quý trọng nó, rồi chúng ta đổi hết nó để lấy thứ khác ở bên ngoài, rồi đến một ngày chúng ta lại nhận ra Sức Khỏe mới là quan trọng nhất, có sức khỏe ta sẽ có hàng ngàn ước mơ, không có sức khỏe thì ta chỉ có 1 ước mơ duy nhất, đó là SỨC KHỎE. Cảm giác như đi một vòng rồi lại quay lại điểm xuất phát, chỉ khác là Tâm Thức tôi đã thay đổi, đã biết quý trọng hơn những gì mình đang có ở HIỆN TẠI.
Nguồn:
Mình là lập trình viên, mặc dù cũng đã khá lớn tuổi nhưng vẫn thích Lập trình. Gần đây mình tập trung tìm hiểu nhiều hơn về Lĩnh vực Blockchain. Với kiến thức tìm hiểu được, mình muốn viết ra để lưu lại cũng như để chia sẻ cho những người quan tâm. Mong mọi người góp ý và có thể cùng mình chia sẻ nhiều kiến thức hơn cho cộng đồng.
Trả lời